سرگیجه یک احساس مربوط به مغز است و به مجموعه ای از علایم شامل عدم تعادل، سبکی سر، احساس از هوش رفتن و افتادن گفته می شود. با توجه به متعدد بودن علل و تظاهرات سرگیجه، این که یک نفر احساس سرگیجه داشته باشد، می تواند تشخیص ها و پیش آمد های کاملا متفاوتی داشته باشد ، لذا لازم است برای تشخیص دقیق تر ناراحتی خود توضیحات دیگری هم در مورد احساس ایجاد شده یا علایم همراه ارایه شود.  

علت ایجاد سرگیجه بسیار متنوع و متعدد است و تقریبا اکثر بیماری ها می توانند موجب ایجاد سرگیجه بشوند. از نظر علل ایجاد سرگیجه تقسیم بندی های مختلفی وجود دارد ولی در کل می توان علل ایجاد سرگیجه را در 3 گره طبقه بندی کرد.

کاهش خون رسانی به مغز

شایع ترین علت سرگیجه، کاهش گذرای خونرسانی به مغز است. مغز به عنوان عضو حیاتی بدن، سیستم گردش خون مخصوص به خود را دارد و در اثر عملکرد دقیق گیرنده های عصبی و سیستم اعصاب خودکار بدن (سمپاتیک و پاراسمپاتیک)، در حالت های مختلف مانند فشارخون بالا و پایین، یا در موقع ایستادن و انواع فعالیت های بدنی، مقدار خون مورد نیاز مغز، تامین می شود. سلول های مغزی جزو فعال ترین سلول های بدن هستند و کاهش جریان خون مغز حتی برای چند ثانیه، موجب اختلال عملکرد و احساس سبکی سر، احساس نزدیک به مردن و عدم تعادل و سنکوپ خواهد شد. کاهش خون رسانی به مغز علل مختلفی دارد که به صورت خلاصه در زیر آمده اند.

افت فشارخون وضعیتی

این حالت بسیار شایع است و تقریبا کسی نیست که این حالت یعنی سرگیجه گذرا به دنبال بلند شدن از زمین یا ایستادن طولانی مدت را تجربه نکرده باشد.

در بدن ما موقع بلند شدن از حالت نشسته، در اثر نیروی جاذبه مقدار 500 سی سی تا یک لیتر خون به سمت پاها حرکت می کند و همین امر موجب کاهش گذرای خونرسانی به سر و مغز می گردد. البته به صورت طبیعی، سیستم تنظیم عصبی و هورمونی موجود در بدن، با انقباض عروق پاها و عضلات و هم چنین انقباض شدیدتر قلب، مانع تغییر فشارخون مغز و اعضای حیاتی بدن می شود ولی در برخی از شرایط، عملکرد این سیستم هم کافی نبوده و مقدار خون مغز به صورت گذرا کاهش پیدا می کند که بسته به شدت کاهش خون رسانی می تواند علایم خفیف مانند یک سرگیجه گذرا تا علایم شدیدی مانند احساس سبکی سر و کاهش سطح هوشیاری و حتی افتادن بر روی زمین را ایجاد نماید. این حالت پس از چند لحظه یا به دنبال نشستن، به صورت کامل از بین خواهد رفت.

افت فشارخون پایدار

  اگر عامل افت فشارخون شدید باشد، علاوه از افت گذرای فشارخون به دنبال ایستادن یا بلند شدن از زمین، در سایر حالت ها و حتی در حالت نشسته هم فرد احساس سرگیجه خواهد داشت. این سرگیجه عموما با احساس ضعف، بیحالی و عدم توانایی در انجام فعالیت های روزانه همراه است و در اغلب موارد در افرادی دیده می شود که از داروهای متعدد کاهنده فشارخون استفاده می کنند. اگر شما دارای فشارخون هستید -به ویژه اگر تازه تشخیص داده شده است – و از داروهای فشارخون استفاده می کنید و علایم گفته شده را دارید، لازم است سریعا با پزشک معالج خود مشورت نمایید.